Видео на кое се гледа како француски борбен авион „Рафал“ соборува дрон над Латвија покажува како војната со беспилотни летала, поттикната од руската инвазија на Украина, сè повеќе се шири преку границите и ја истакнува растечката закана што дроновите ја претставуваат за НАТО.

Француските воздухопловни сили потврдија дека нивните авиони „Рафал“, кои моментално се распоредени во соседна Литванија, биле испратени како одговор на упадот со беспилотни летала.

„Дронот бил идентификуван пред еден од борците да го собори над ненаселена територија. Инцидентот бил „демонстрација на посветеноста на француските вооружени сили да придонесат за безбедноста на источниот дел од Европа“, соопшти службата на платформата X.

Латвиските вооружени сили објавија повеќе детали, велејќи дека во 9:20 часот по локално време, е издадена жолта тревога за окрузите Луџа, Балви и Алуксне, што предизвикало испраќање на борбени авиони на НАТО.

NATO airpower in action this morning, safeguarding Latvian airspace. pic.twitter.com/Ugzbx8aaZS

— Marko Mihkelson (@markomihkelson) June 8, 2026

Во 9:40 часот наутро, нивото на тревога беше подигнато на портокалово за окрузите Лудза и Резекне, кога беше потврдено дека леталото влегло во латвискиот воздушен простор. Портпарол на војската изјави за Ројтерс дека дронот влегол во латвискиот воздушен простор од Русија. Властите ги предупредија жителите во тие области да „побаруваат засолниште во затворен простор, да ги затворат прозорците и вратите и да го почитуваат правилото за два ѕида“.

Во 10:05 часот наутро, латвиските вооружени сили потврдија дека борбени авиони на НАТО се над округот Резекне и дека „странски“ дрон е соборен над општината Берзгале.

Областа е оддалечена помалку од 35 километри од руската граница и околу 550 километри од најблиската украинска граница, со Белорусија, близок сојузник на Москва, која ги дели Латвија и Украина.

Иако слични инциденти се случиле и претходно, ова е прв пат такво соборување да биде снимено со камера. Најмалку две видеа циркулираат на социјалните медиуми, прикажувајќи го настанот од различни агли.

The post 📽️ АВИОНИ НА НАТО УРНА РУСКИ ДРОН НАД ЛАТВИЈА Војната се шири преку границите, издадено е итно предупредување appeared first on plusinfo.mk.

Борбени авиони на НАТО биле испратени да пресретнат дрон што летал во близина на литванскиот главен град Вилнус. Во земјата била прогласена тревога за воздушна опасност.

Претседателот Гитанас Науседа и неговиот кабинет беа евакуирани во засолништа, потврди портпаролот на кабинетот Фредерикас Јансонас. Истиот протокол беше следен и во литванскиот парламент, каде што членовите на парламентот и персоналот беа евакуирани во подрумот на зградата.

Премиерката Инга Ругине исто така беше однесена во засолниште. Властите на округот Игналина ги повикаа учениците и наставниците во регионот да се засолнат, а вработените во институциите да одат на безбедни места и да чекаат понатамошни инструкции.

Литванската армија испратила итно предупредување до граѓаните.

„Веднаш засолнете се на безбедно место, грижете се за вашите најблиски и почекајте нови препораки“,  соопштила армијата.

Тревога била прогласена и во зградата на литванскиот парламент. Преку разгласот била пуштена порака:

„Поради ризик од воздушен напад, ги молиме сите лица во зградата да седнат во најблиското засолниште“.

Поради инцидентот привремено бил прекинат и сообраќајот на аеродромот во Вилнус. Неколку часа подоцна тревогата била укината, а летовите продолжиле нормално.

Дрон од Белорусија?

Националниот центар за управување со кризи соопштил дека тревогата била активирана откако дрон бил забележан во соседна Белорусија како се движи кон Литванија.

Властите сè уште не знаат чие е леталото.

Министерот за одбрана на Литванија изјавил дека засега не може да се потврди дали станува збор за украински дрон.

RUSSIAN ATTACK
LITHUANIAN AUTHORITIES SAY A RUSSIAN ATTACK IS UNDERWAY AGAINST LITHUANIA
Children are taking shelter in schools under their desks due to air raid sirens.
In the city of Vilnius pic.twitter.com/nKjoUtbsxW

— 𝗝𝘂𝗮𝗻𝗮 𝗜𝗻𝗲́𝘀 (@JuanaInesX) May 20, 2026

НАТО вчера собори дрон над Естонија

Инцидентот доаѓа само еден ден откако Естонија објави дека НАТО соборил осомничен украински дрон над естонска територија.

Според естонските власти, дронот бил следен пред да влезе во воздушниот простор на земјата. Одлуката за соборување била донесена за да се намали ризикот за цивилите и инфраструктурата.

Дронот го погодил романски борбен авион на НАТО, кој во моментот бил на тренинг-лет.

Ракетата била испукана во 12:14 часот по локално време.

Русија испрати предупредување

Украина подоцна се извини за „ненамерниот инцидент“. Москва, пак, предупреди дека ќе одговори доколку украински дронови бидат лансирани од балтичките држави.

Естонскиот министер за одбрана Хано Певкур изјавил:

– Со оглед на траекторијата на дронот, решивме дека мора да го собориме.

Тој додал дека најверојатно леталото било насочено кон руски цели.

Сè почести инциденти

Воените и безбедносните служби во Балтикот последните месеци бележат сè повеќе инциденти поврзани со дронови и електронска војна.

Според естонската војска, вчерашниот инцидент се случил во услови на интензивно електронско попречување.

Во меѓувреме, Украина значително ги зголемила нападите со дронови со среден дострел.

Според достапните информации, од февруари наваму бројот на такви операции е зголемен четирикратно.

The post ДРОН ГИ КРЕНА ЛИТВАНЦИТЕ НА НОЗЕ Граѓаните на Вилнус во засолништа, полетаа авиони на НАТО appeared first on plusinfo.mk.

Две лица се убиени, а повеќе од 20 се повредени во руски напади врз северните и централните делови на Украина, соопштија регионалните власти.

Во областа околу градот Полтава едно лице загинало, а три се повредени кога врз нив паднале остатоци од беспилотни летала, при што е оштетена и станбена зграда, објави регионалниот гувернер Виталиј Дијакнивнич на социјалната мрежа „Телеграм“.

Во соседната Дњепропетровска област, едно лице е убиено во близина на градот Никопол во напади со дронови и артилерија, додека две лица се повредени во самиот град, а вкупно 12 во регионот, соопшти гувернерот Олександр Ганжа.

Руските сили извршиле и два напада со таканаречени „лизгачки бомби“ врз Сумската област, во близина на границата со Русија, при што се повредени 13 лица, меѓу кои и шестгодишно дете, изјави регионалниот гувернер Олех Хрихоров. Оштетени се 15 куќи.

Според високорангирани претставници на руската армија, нападите се во насока на воените активности за формирање таканаречени тампон-зони во Сумската и соседната Харкивска област.

Украински дронови повторно нанесоа штета на руското пристаниште Уст-Луга на Балтичкото Море, соопшти денеска Александар Дрозденко, гувернерот на Ленинградската област.

Тој исто така рече дека три лица, вклучително и две деца, добиле медицинска помош за повреди, а неколку згради исто така биле оштетени во регионот при нападите со дронови, кои продолжуваат.

The post ДВАЈЦА МРТВИ, ПОВЕЌЕ ОД 20 ПОВРЕДЕНИ ВО РУСКИ НАПАДИ ВРЗ УКРАИНА Украински дронови нанесоа штети на руско пристаниште appeared first on plusinfo.mk.

Скандинавските земји вчера одлучно застанаа во одбрана на Данска, спротивставувајќи им се на заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе го заземе Гренланд со сила доколку Копенхаген одбие да ја продаде територијата на САД.

На годишната конференција „Народ и одбрана“ во Шведска, премиерот Улф Кристерсон ја осуди „прикриената реторика“ на Трамп и рече: „Шведска, нордиските земји, балтичките држави и неколку големи европски земји стојат заедно со нашите дански пријатели“.

Тој предупреди дека преземањето на Гренланд од страна на САД би било „кршење на меѓународното право и ризикува да ги охрабри другите земји да дејствуваат на потполно ист начин“.

На симпозиумот во Шведска присуствуваше и врховниот командант на сојузничките сили во Европа, генералот на воздухопловните сили на САД Алексус Г. Гринкевич, кој зборуваше за безбедносните закани на Арктикот.

– Русија, Кина, Иран, Северна Кореја и други ја зголемуваат својата соработка бидејќи нивните интереси се насочени против нас. Заедничките патроли на руските и кинеските бродови долж северниот брег на Русија и во близина на Алјаска и Канада, не служат за да се проучуваат фоките и поларни мечки. Тие спроведуваат истражувања, обидувајќи се да разберат како да се спротивстават на капацитетите на НАТО на море и под морето – нагласи Гринкевич.

Сепак, генералот одби да ги коментира „политичките димензии на неодамнешната реторика“, но потврди дека дискусиите за Гренланд се водат во рамките на Северноатлантскиот совет.

– Тие дијалози продолжуваат во Брисел. Тие беа здрави дијалози, колку што слушнав. Не мислам дека во моментов постои непосредна закана за територијата на НАТО – рече Гринкевич.

Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадепул, пред средбата со американскиот државен секретар Марко Рубио на Исланд, ги истакна „стратешките предизвици на Далечниот Север“.

– Безбедноста на Арктикот станува сè поважна и е дел од нашиот заеднички интерес во НАТО. Ако претседателот на САД разгледува какви закани можат да дојдат од руски или кинески бродови или подморници во регионот, секако можеме да најдеме одговори на тоа заедно. Германија е подготвена да преземе поголеми одговорности на Арктикот. САД веќе имаат воени бази во Гренланд, на земјиште изнајмено од локалната самоуправа – рече германскиот министер Вадепул на прес-конференција со неговата исландска колешка Торгердур Катрин Гунарсдотир.

Од друга страна, данската премиерка Мете Фредериксен, која исто така учествуваше на настанот во Исланд, рече дека нејзината земја е во „пресуден момент“ во конфликтот со САД околу Гренланд.

„Подготвени сме да ги браниме нашите вредности каде што е потребно, вклучително и на Арктикот. Веруваме во меѓународното право и во правото на народите на самоопределување – напиша данската премиерка на социјалните мрежи по состаноците.

The post НОРДИСКИТЕ ЗЕМЈИ ЦВРСТО СТОЈАТ ЗАД ДАНСКА И ГРЕНЛАНД „Подготвени сме да ги браниме нашите вредности“ appeared first on plusinfo.mk.

Литванија објави дека два руски воени авиони, ловец Су-30 и танкер Ил-78, влегле во нејзиниот воздушен простор од правец на Калининград и останале внатре точно 18 секунди.

Вилнус повикал руски дипломат на разговор, додека командантите на НАТО веднаш ја активирале мисијата за балтичко воздушно набљудување, испраќајќи шпански авиони „Еурофајтер Тајфун“ за итен лет до зоната на упад. Кога пристигнале, руските авиони веќе ги снемало.

Според официјалното соопштение од Министерство за надворешни работи на Литванија, ова е „флагрантно кршење на меѓународното право и на територијалниот интегритет“.

Од друга страна, според Министерството за одбрана на Русија, Су-30 извршувал закажани летови за обука над Калининград, без да отстапи од рутата и без да влезе во туѓ воздушен простор. Од министерството велат дека слични обвинувања веќе дошле и од Естонија и дека секојпат се покажале дека се политички мотивирани.

Министерот за надворешни работи на Литванија ги повика партнерите од ЕУ и НАТО да ја зајакнат воздушната одбрана и потсети дека секоја секунда може да биде разлика меѓу мир и катастрофа.

The post 18 СЕКУНДИ РУСКА ДРАМА НА ЛИТВАНСКОТО НЕБО Алармот ги подигна „Еурофајтерите“ на нозе appeared first on plusinfo.mk.

Латвија им нареди на 841 Русин да ја напуштат земјата поради кршење на законите за јазик и престој. Во петокот беше објавено и дека Естонија, Латвија и Литванија подготвуваат планови за масовни евакуации во случај на руски напад, бидејќи загриженоста за националната безбедност расте.

Да се ​​напушти земјата до 13 октомври

Латвија им нареди на 841 руски државјани да ја напуштат земјата до 13 октомври, велејќи дека не ги исполниле новите услови за престој, кои вклучуваат докажување на основни познавање на летонскиот јазик и положување безбедносни проверки, објави Политико.

Одлуката следува по низа законски измени што ги заострија правилата за руските граѓани кои сакаат да останат во балтичката држава.

Законски промени по руската инвазија на Украина

Латвија воведе измени во својот закон за имиграција во 2022 година, по руската инвазија на Украина, и дополнително ги заострија во 2024 година. Според новите правила, руските граѓани мора да добијат статус на долгорочен жител на ЕУ, да покажат познавање на летонскиот јазик на ниво А2 и да поминат безбедносни проверки и проверки на биографијата до 30 јуни 2025 година, за да можат легално да останат во земјата.

Околу 30.000 Руси се погодени од новите мерки

Службениците проценуваат дека околу 30.000 руски граѓани се погодени од новата политика, додека околу 2.600 доброволно ја напуштиле Латвија, според извештајот на Политико. Останатите мора или да ги исполнат условите или да заминат.

Канцеларијата за државјанство и миграција (OCMA) потврди дека 841 лице го пропуштило рокот за поднесување на потребните документи и официјално е известено дека мора да ја напушти земјата до 13 октомври.

„Само кога ќе им престанат пензиите, сфаќаат дека нешто не е во ред“

Зборувајќи во емисијата „Де факто“ на Латвиската телевизија, директорката на OCMA, Мајра Розе, рече дека многу Руси дури и не биле свесни дека законот се променил сè додека не го изгубиле правото на државни бенефиции.

– Само кога ќе им престанат пензиите, сфаќаат дека нешто не е во ред – рече таа.

– Потоа се јавуваат и прашуваат: „Зошто не ја добивам пензијата?“ Им велиме: „Немате дозвола за престој“. Тие прашуваат: „Каде е мојата дозвола?“ Им велиме: „Требаше да го почитувате законот“ – рече таа.

Портпаролката на OCMA, Мадара Пуке, додаде дека по 13 октомври, престојот на секого во земјата ќе биде нелегален, а пристапот до социјални услуги ќе биде суспендиран. Во случај на постојано непочитување на законот, властите би можеле да прибегнат кон присилни депортации.

Балтичките земји изготвуваат планови за евакуација

На 10 октомври беше објавено и дека, поради загриженоста за големиот воен буџет на Русија, балтичките земји изготвуваат планови за масовни евакуации во случај на зголемување на бројот на руски војници или напад.

Според Ројтерс, Латвија проценува дека една третина од нејзините 1,9 милиони жители би можеле да бидат принудени да ги напуштат своите домови во случај на инвазија, рече Иварс Накуртс, заменик-шеф на Службата за заштита и спасување на земјата.

Зајакнување на националната безбедност и прекинување на врските со Москва

Латвија дополнително го зголеми својот фокус на националната безбедност во последните месеци, поради влошувањето на односите со Москва.

Во мај, Латвија ги повика сите земји од ЕУ да ги суспендираат визите за руските граѓани, наведувајќи загриженост за наводна саботажа поддржана од Кремљ низ цела Европа.

Во февруари, Литванија, Латвија и Естонија се исклучија од руската електрична мрежа, прекинувајќи ја последната значајна врска со советскиот енергетски систем.

Сите три земји претходно престанаа да купуваат руски гас и електрична енергија, но нивните мрежи сè уште беа технички поврзани со Русија и Белорусија, сè до неодамна кога сето ова беше укинато.

The post ЛАТВИЈА ИМ НАРЕДИ НА РУСИТЕ ДА ЈА НАПУШТАТ ЗЕМЈАТА, ПОСТАВЕН Е РОК Балтичките земји подготвуваат масовна евакуација за можна војна со Русија appeared first on plusinfo.mk.

Два авиона ловци „Јурофајтер“ (Eurofighter) од германските воздухопловни сили биле кренати во воздух во вторникот за да пресретнат руски извидувачки авион кој се наоѓал во меѓународниот воздушен простор над Балтичкото Море, објави Дојче веле.

Наредбата за пресретнување на авионот Ил-20, кој летал со исклучени транспондери и без поднесен летен план, ја издала командата на силите на НАТО. Германските ловци полетале од воздухопловната база Росток-Лаге.

Оваа операција претставува веќе десетто вонредно полетување на германските воздухопловни сили над Балтичкото Море од почетокот на годината.

Ситуацијата во Балтичкиот регион во последно време се заостри поради обиди за шпионажа и претпоставени акти на саботажа. Руски извидувачки авиони повеќепати полетувале од Калининград за собирање информации за воената активност на земјите од НАТО на брегот на Балтичкото Море, особено во Полска, Германија, Данска и во Шведска.

Таквите летови се сметаат за дел од „руската тактика на воено заплашување и собирање разузнавачки податоци“, пишуваше претходно германскиот весник „Билд“.

The post ОПАСНА ТЕНЗИЈА НАД БАЛТИКОТ Германски воени авиони пресретнале руски извидувач по наредба на НАТО appeared first on plusinfo.mk.

Децата во Литванија ќе учат како да градат и да управуваат со дронови, како дел од напорите на оваа мала балтичка држава да ја зголеми способноста за справување со можни идни закани од Русија, објави британски Гардијан.

Во заедничка иницијатива на министерствата за одбрана и за образование, владата во вторникот соопшти дека се надева дека ќе обучи повеќе од 22.000 лица, вклучително и ученици, во вештини за работа со дронови, како дел од обидот за „проширување на обуката за граѓанска отпорност“.

Програмата ќе биде приспособена на различни возрасни групи, при што учениците од трето и од четврто одделение, на возраст од 8 до 9 години, ќе учат да составуваат и да управуваат со едноставни дронови, соопшти владата. Средношколците ќе дизајнираат и ќе произведуваат делови за дронови и ќе учат како да составуваат и да управуваат со напредни дронови.

Литванија е во постојана состојба на висока готовност

Како и соседните Естонија и Латвија, Литванија – држава со 2,8 милиони жители која граничи со рускиот ексклав Калининград и со сојузникот на Москва, Белорусија – е во постојана состојба на висока готовност за војна откако Владимир Путин ја започна целосната инвазија врз Украина.

Перцепцијата за руска закана во балтичките држави беше потврдена во средата со протерувањето на еден руски дипломат од Естонија. Естонскиот министер за надворешни работи, Маргус Цахкна, изјави дека тоа се должи на „континуирано мешање“ во внатрешните работи на државата.

– Дипломатот за кој станува збор директно и активно учествувал во поткопување на уставниот поредок и на правниот систем на Естонија… Мора да престане континуираното мешање на руската амбасада во внатрешните работи на Република Естонија – рече Цахкна.

Литванија ќе даде 3,3 милиони евра за специјализирана опрема

Во Литванија, владата планира да потроши 3,3 милиони евра за специјализирана опрема, вклучително и за внатрешни и надворешни дронови со прво лице (FPV), системи за контрола и видео-пренос, како и мобилна апликација за обука за беспилотни летала (UAV).

Министерката за одбрана, Довиле Шакалиене, рече:

– Планираме 15.500 возрасни и 7.000 деца да стекнат вештини за управување со дронови до 2028 година. Во септември ќе отвориме центри за управување со дронови во Јонава, Таураге и Кеданиаи, а до 2028 година ќе отвориме уште 6 центри за обука во други региони на Литванија.

„Продлабочување на техничката писменост на децата“

Обуката ќе ја спроведува Литванскиот сојуз на стрелци во соработка со Литванската агенција за неформално образование, која ќе ги обучува децата во основните и во средните училишта.

Заменик-министерот за национална одбрана на Литванија, Томас Годлиаускас, рече дека обуката ќе биде во форма на воннаставни курсеви кои ќе ја продлабочат „техничката писменост“ на децата.

– Најмладите учесници ќе се занимаваат со едноставна изработка и со управување со дронови преку игри и експерименти. Средношколците ќе ги учат основите на програмирање заедно со управување и изработка на дронови во затворен простор, додека учениците од повисоките средни училишта ќе дизајнираат 3Д-делови за дронови и ќе составуваат FPV-дронови – рече тој.

Литванија го зголемува фокусот на технологијата на дронови, при што беспилотните летала се користат интензивно за способности за контранапад на дронови на своите граници, по 2 инцидента во јули кога двајца сомнителни руски дронови влегоа од Белорусија во литванска територија.

Во Русија, обуката на деца за работа со дронови е контроверзна, особено по неодамнешните откритија за наводно систематско вклучување на деца во дизајнот и во тестирањето на технологијата преку видео-игри.

The post ЛИТВАНИЈА ЌЕ ОБУЧУВА 8-ГОДИШНИ ДЕЦА ДА УПРАВУВААТ СО ДРОНОВИ Земјата се спрема за можна војна со Русија appeared first on plusinfo.mk.

Драматичен дуел меѓу полски Миг-29 и руски Су-35С се случи над Финскиот Залив поради танкер за нафта за кој се верува дека е дел од тајната флота на рускиот претседател Владимир Путин, објави британски „Дејли Мејл“. Бродот „Јагуар“ кој пловел под знамето на Габон одбил да се прикотви и да соработува со властите на Естонија.

Естонците кренаа патролен чамец, хеликоптер и брод за надзор, за подоцна да бидат испратени авиони на НАТО, меѓу кои и полскиот Миг-29 кој, како што може да се види на снимката, јуриша зад опашот на рускиот „Сухој“ во небото.

„Вака нè пречекуваат хеликоптерите. Нè замолуваат да се закотвиме“, вели руски глас од танкерот обвинувајќи ги Естонците дека се „кловнови“ што се обиделе да се качат на бродот.

Потоа следува одговор:

„Ова е естонскиот воен брод Папа 6732. Вашето барање ќе биде одбиено. Следете ги моите упатства. Веднаш сменете го курсот на 105. Готово.“

Потоа беа видени како кружат околу бродот еден естонски хеликоптер А139 и авион М-28 Скајтрак на естонските одбранбени сили.

Фалејќи се со својот успех против Западот, про-Кремљ-информативниот портал „Известија“ објави: „И покрај оваа демонстрација на сила, естонските власти не успеаја да го сопрат бродот. „Јагуарот“ конечно стигна до островот Гогланд… област контролирана од Русија во Финскиот Залив и го продолжи своето патување кон Приморск“.

The post 📽 ДРАМАТИЧЕН ДВОБОЈ НА АВИОН НА НАТО И „СУХОЈ“ НАД БАЛТИКОТ Позната е причината за инцидентот appeared first on plusinfo.mk.

„Русија го запре извозот на гас преку гасоводот Северен поток и преку Белорусија во летото 2022 година, а протокот низ Украина беше значително намален пред целосно да престане од 1 јануари 2025 година, со што гасоводот Турски поток остана единствениот што ги снабдува европските земји со руски гас по копнен пат“, се потенцира во текстот.

Во анализата се нагласува дека ваквата гасната криза, што започна во 2022 година, особено тешко ја погоди Централна Европа, каде гасот игра важна улога, особено за затоплување и за функционирање на производствениот сектор.

„Производството на гас благо порасна во Унгарија, Полска и, пред се, во Романија, но добиените количества од таму даваат само скромен придонес за енергетската безбедност на регионот. Покрај тоа, неколку централноевропски земји веќе неколку децении уживаат приходи од транзитни такси за гасот. Конечно, повеќето од нив се без излез на море или имаат мали морски брегови. Сите овие фактори ја прават Централна Европа единствен регион“, се додава во текстот.

Новата реалност во снабдувањето со гас, според авторите на анализата, резултира не само со намалување на дотокот на енергенсот од Русија, туку и со интензивирање на поврзаноста на релација север-југ и зголемување на меѓузависноста на државите од регионот, како и на зависноста од одредени земји членки на ЕУ.

Доказ за тоа, како што се наведува во текстот, е терминалот за течен природен гас (ЛНГ) во литванскиот град Клаипеда, кој беше клучен за намалување на енергетската зависност на Литванија од Русија и кој сега игра важна улога во снабдувањето со гас на Централна Европа.

„Изградени се неколку гасоводи, со што е зголемена интеракцијата меѓу државите во регионот. Регионот сега има мрежа на терминали и гасоводи што ја зголеми безбедноста во снабдувањето со енергенсот по запирањето на испораките на руски гас“, се посочува во анализата.

Натаму во неа се додава дека по прекинот на дотокот на рускиот гас, на важност добија Германија и Полска како „порти за гас“ од САД, Блискиот Исток и Норвешка.

„Германија ги отвори своите први терминали за ЛНГ како резултат на енергетската криза во 2022 година. Капацитетот на увозот се очекува да се удвои до 2028 година, а германските власти долгорочно сметаат на шест терминали, покрај значителниот капацитет за складирање и поврзувањето со терминалите за ЛНГ во Белгија и Холандија. Заедно, овие капацитети значително ќе ја подобрат улогата на Германија во енергетската безбедност на Централна Европа“, се потенцира во анализата.

Кога станува збор за Полска, таа од 2022 година е поврзана со гасовод со Норвешка, а преку терминалот за ЛНГ во Швиноушче, кој е отворен во 2016 година, таа се снабдува од различни добавувачи, со што стана целосно независна од испораките на руски гас и прерасна во главен центар за снабдување со енергенси на Централна Европа.

„Во моментов се разгледуваат планови за изградба на нов терминал во Гдањскиот Залив. Ваквиот објект дополнително ќе ја зајакне улогата на балтичкото крајбрежје. Улогата на Полска, како центар за енергетско снабдување на регионот ќе биде засилена и со поврзувањето со гасовод со Чешка“, наведуваат авторите на анализата.

Од друга страна, покрај од север, гасот пристигнува во Централна Европа и од југ, преку Турција и Балканот, од извори во Азербејџан и Казахстан, со што особено на значење добива Романија, која воедно е единствената земја во овој дел на континентот со значителни резерви на гас. На тој начин, Романија може да стане и центар за поврзување на Азербејџан и грчките гасни терминали од една, и Молдавија и Украина, преку „Трансбалканскиот гасовод“, од друга страна.

„Изграден во време на советскиот период за да ја снабдува југоисточна Европа со руски гас, „Трансбалканскиот гасовод“ сега може да функционира во спротивна насока, снабдувајќи ги Бугарија и Украина“, се вели во текстот.

Но, гасот ги поттикна старите ривалства во регионот, па така, според авторите на текстот, сега Турција и Грција се натпреваруваат која од нив ќе биде „портата“ преку која гасот ќе се транспортира кон Бугарија, а од таму кон Романија и останатите балкански земји.

Во анализата се посочува дека Грција има се поважна улога во снабдувањето на Централна Европа со гас, особено по нејзиното поврзување централна Европа преку грчко-бугарскиот гасен интерконектор ИГБ и со терминалот во Александруполи.

„Целта на иницијативата „Вертикален гасен коридор“, поддржана од Грција, Бугарија, Романија, Унгарија, Словачка, Молдавија и Украина, е голем дел од Централна Европа да се снабдува преку грчките терминали и ‘Јужноевропскиот гасовод’. Регионалната интеграција е зајакната и преку договорот „Солидарен прстен“ (СТРИНГ), околу кој во 2023 година се здружија неколку оператори од регионот за да се олесни транспортот на гас од Азербејџан“, се наведува во текстот.

Во анализата се потенцира и дека во отсуство на санкции за рускиот гас, Балканот останува значаен пазар за рускиот енергетски гигант „Газпром“.

„На крајот на 2022 година, Русија обезбедуваше 95 отсто од потребите на гас на Србија (и 25 проценти од потребите за нафта). Србија сепак ја намалува својата зависност од Русија. И покрај нејзината проруска реторика, таа спроведува политика на диверзификација преку неколку проекти со своите соседи за да го компензира недостигот на крајбрежје на кое би можела да изгради терминал за ЛНГ. Имајќи само едно големо складиште (во Банатски Двор), чиј главен акционер е Газпром, земјата постигна договор со Унгарија и Бугарија за користење на нивните складишни капацитети“, се вели во анализата.

Во неа натаму се посочува дека српската компанија „Србијагас“ преку интерконекторот „Ниш-Димитровград“ веќе обезбеди поврзаност преку Бугарија со грчкиот терминал за ЛНГ во Александруполи.

Врските на Црна Гора, исто така, може да зајакнат со планираната изградба на пловечки терминал за ЛНГ во пристаништето Бар во 2025 година со помош на американски капитал.

Кога станува збор пак за Хрватска, нејзиниот гасен терминал на островот Крк, кој беше недоволно искористен до 2022 година, има индиректна корист од намалувањата на руските испораки на гас и сега работи со зголемен капацитет, а дополнително земјата планира и поврзување со „Јужноевропскиот гасовод“ со изградба на „Јонско-јадранскиот гасовод“ од албанскиот град Фиер, преку Црна Гора до Сплит.

„Сите овие иницијативи ја консолидираат улогата на медитеранското крајбрежје, како порта на гасот за Балканот и јужниот дел на Централна Европа и се пандан на сличните проекти долж балтичкото крајбрежје. Инвестициите направени за развој на терминали за ЛНГ и проширувањето на гасоводната мрежа во Централна Европа придонесе за зајакнување на меѓусебната зависност на земјите од овој дел на континентот, но за зголемување на улогата на играчи надвор од регионот, како САД и Азербејџан“, се нагласува во анализата. 

The post ГАСОТ ВО ЕУ ЌЕ ПРИСТИГНУВА ПРЕКУ БАЛКАНОТ И БАЛТИКОТ Украина го забрани транзитот, па Европејците најдоа решенија appeared first on plusinfo.mk.