Секоја година во август Земјата минува низ облак од честички што зад себе го оставила кометата Свифт-Татл, а ноќното небо се исполнува со светли траги. Астрономите оваа појава ја нарекуваат метеорски дожд Персеиди. Во делови од Европа, меѓутоа, со векови постои многу попоетично име за оваа појава – „Солзите на Свети Лаврентиј“.

Причината треба да се бара во необичното совпаѓање на календарот и астрономијата. Свети Лаврентиј бил римски ѓакон и еден од најпознатите ранохристијански маченици. Бил погубен во Рим на 10 август 258 година, за време на прогонот на христијаните под императорот Валеријан. Неговиот празник во западната христијанска традиција се одбележува токму на 10 август.

А токму во тие августовски ноќи небото е полно со Персеиди. Максимумот на метеорскиот дожд денес најчесто се случува околу 11-13 август, но временското совпаѓање со празникот на Свети Лаврентиј било доволно силно за луѓето уште пред современата астрономија да ги поврзат двете појави. Во католичката традиција во делови од Европа светлите траги на небото станале „огнени солзи“ на маченикот.

Но зошто токму солзи? Објаснувањето е во начинот на кој средновековниот човек го гледал небото. Денес знаеме дека светлата линија што ја нарекуваме „ѕвезда што паѓа“ нема никаква врска со вистинска ѕвезда.

Но, за луѓето кои секоја година околу денот на еден почитуван маченик гледале десетици светли траги како се спуштаат по небото, сликата лесно можела да се претвори во религиозен симбол – небото како да плаче за Свети Лаврентиј. Постои и друга верзија на истата легенда.

Според неа, метеорите не се само солзи, туку искри или жар од огнот поврзан со мачеништвото на светецот. Во медитеранската народна традиција дури се појавува изразот „јагленот на Свети Лаврентиј“. Така, огнената светлина на метеорите и датумот 10 август постепено се споиле во една приказна. Интересно е што луѓето го забележале августовскиот небесен спектакл многу пред да знаат што го предизвикува.

Персеидите се споменуваат уште во древни кинески записи од 36 година, додека дури во 19 век астрономите почнале научно да го утврдуваат нивното периодично појавување. Во 1830-тите веќе било забележано дека Европејците одамна го познаваат августовскиот метеорски дожд преку народната традиција за Свети Лаврентиј.

Научното објаснување денес е сосема јасно. Персеидите се поврзани со кометата 109P/Свифт-Татл. Додека се движи околу Сонцето, кометата остава зад себе честички прашина и друг ситен материјал. Земјата секоја година поминува низ тој појас, а честичките со огромна брзина навлегуваат во атмосферата и создаваат светли траги.

Името Персеиди доаѓа од соѕвездието Персеј. Ако нивните траги мисловно ги продолжиме наназад, изгледа како сите да излегуваат од еден дел од небото во близина на Персеј. Тој привиден извор астрономите го нарекуваат радијант.

Така еден ист спектакл денес има две приказни. Науката зборува за орбитата на Земјата, кометата Свифт-Татл и честички што навлегуваат во атмосферата. Старата европска традиција зборува за „Солзите на Свети Лаврентиј“ – име што преживеало со векови и сè уште особено се употребува во Италија, каде августовските „ѕвезди што паѓаат“ се познати како Lacrime di San Lorenzo.

The post ЗОШТО ПЕРСЕИДИТЕ СЕ НАРЕКУВААТ „СОЛЗИТЕ НА СВЕТИ ЛАВРЕНТИЈ?“ Легенда стара со векови appeared first on plusinfo.mk.